Waarom elke leidinggevende deze ervaring moet hebben

Leiderschap in een dynamische wereld

Je herkent het vast: projecten stapelen zich op, en tegelijk verandert de wereld snel en jij moet het
team draaiende houden met een toenemende werkdrukte en je blijven onderscheiden van de
concurrent. Toch kijkt iedereen automatisch naar “de leidinggevende” voor dé oplossing. Alsof één
persoon alles moet weten, overzien en beslissen. Maar in een complexe, dynamische omgeving is dat
niet alleen onrealistisch, het kost onnodig energie, vertraagt besluiten en laat waardevolle kennis in
het team ongebruikt.
Echt leiderschap is iets anders: zorgen dat de juiste mensen op het juiste moment het voortouw
kunnen nemen, ongeacht functie of rang. Dat vraagt om duidelijke kaders en specifieke soft skills die
kunt trainen en ontwikkelen.
Bij Gritcore leren teams en organisaties hoe ze authentiek leiderschap in de praktijk brengen: minder
leunen op één persoon, meer eigenaarschap in het hele team, zodat dagelijkse knelpunten wel
doorbroken worden en het gezamenlijke doel sneller en effectiever wordt gehaald.

Leiderschap onder druk

Leidinggeven in stressvolle omstandigheden is allesbehalve alledaags. Het vraagt om mentale
veerkracht, overzicht, communicatie en besluitvaardigheid, precies de vaardigheden die bij
Gritcore worden ontwikkeld.
Tijdens onze leiderschapstrainingen stappen deelnemers letterlijk uit hun comfortzone. Ze
ervaren hoe het is om te leiden onder complexe omstandigheden met tijdsdruk, beperkte
middelen en onduidelijke informatie. Een militaire leiderschapstraining in de praktijk. Juist
door deze beperkingen ontstaat innovatie en effectiever leiderschap: een principe dat we
constrained-led approach noemen. Beperking leidt tot verbetering of anders gezegd:
Beperkingen verbeteren je creativiteit en probleemoplossend vermogen in complexe situaties.

De opdracht: chaos als leermeester

De instructeur vraagt wie de volgende opdracht wil leiden. Zonder aarzelen steek jij je hand
op. Je bent hier niet om te volgen, maar om te groeien.
De opdracht: binnen tien minuten je team en materiaal veilig over een “rivier” krijgen met
beperkte middelen, middels een zelfgemaakte brug. Klinkt simpel, tot de druk toeneemt.
Je begint vol energie, maar de tijd tikt, communicatie stokt, en het overzicht verdwijnt. Je wilt
alles zelf doen. Je bent de leider, dus jij moet het oplossen, toch?
Dan even later stelt de instructeur de vraag:
“Hoeveel tijd heb je nog?”
Je weet het niet precies. De tijd blijkt al bijna voorbij te zijn terwijl het team nog nauwelijks is
begonnen aan het bouwen van de brug. En dat is hét moment waarop je beseft: onder druk
vervaagt zelfs het meest eenvoudige. Het laat zien dat leiderschap niet alleen gaat over doen,
maar ook over analyseren, bewust sturen en knopen doorhakken.

Leren door falen, reflecteren en verbeteren

De instructeur laat je afstand nemen en naar je team kijken terwijl het team bezig is. Wat zie
je? Chaos. Iedereen werkt hard, maar niet samen.
Dan volgt de evaluatie, het leermoment. Samen ontdek je drie belangrijke lessen:

1. Analyseer eerst: neem een moment om de opdracht echt te begrijpen voordat je
   begint.
2. Betrek je team: benut de kracht van ervaring, samenwerking en luister naar elkaar.
3. Behoud overzicht: als leider hoef je niet alles zelf te doen; stuur het proces en laat
   anderen bijdragen.
   Daarna krijg je een tweede kans. Met deze inzichten maak je een kort plan, verdeel je taken en
   laat iemand de tijd bijhouden. Je houdt afstand, observeert en stuurt bij waar nodig en plots
   werkt het wel. De energie verandert: er is rust, samenwerking en focus.
   Wanneer de laatste teamlid veilig aan de overkant is, klinkt er gejuich. De tijd gehaald. Maar
   belangrijker nog: het leiderschap is gegroeid en het proces verbeterd.

Door je bewust te worden van je interactiepatronen kun je je leiderschapsstijl aanpassen aan het effect dat je wilt bereiken, en leer je beter wanneer je moet sturen, begeleiden of loslaten.

Van ervaring naar inzicht en effect

Na afloop volgt de transfer:
“Wat neem je mee naar je werkpraktijk?”
Iedere deelnemer vertaalt de ervaring naar zijn of haar eigen context. Een leidinggevende
zegt:
“Normaal begin ik vaak meteen, zonder te analyseren. Deze oefening liet me zien dat rust
nemen juist krachtiger en efficiënter is.”
Een ander merkt op:
“Ik betrek nu vaker mijn team bij beslissingen. Dat geeft draagvlak en betere ideeën.”
De leider van de opdracht geeft aan:
“In eerste instantie was ik bezig met mijzelf en de opdracht, ik wilde alles zelf doen en
beslissen. Er waren goede ideeën binnen het team, maar daar luisterde ik nauwelijks naar. Dat
zorgde voor frictie, want de uitvoering stokte. Er moest iets gebrouwd worden, maar er was
onenigheid over het plan en de uitvoering.”
Hier komt een belangrijke laag bij: het gaat niet alleen om je eigen handelen, maar om wat
het effect is van je handelen op het team.
We werken hierbij met principes uit de Roos van Leary en vergelijkbare
leiderschapsmodellen. Belangrijk om te begrijpen: het effect van jouw gedrag hangt af van
de verhouding tussen jou en je teamleden.

• Complementair gedrag: treedt op wanneer er een gezagsverhouding is. Bijvoorbeeld:
  jij als leidinggevende bent directief, en je volger reageert toegefelijk/volgend. Dit is
  effectief gedrag dat je kunt sturen.
• Simulair gedrag: gebeurt wanneer er geen gezagsverhouding is. Je houding wordt
  gespiegeld door je team: als jij niet gezien wordt als de formele leider, reageren
  teamleden vaak op dezelfde manier (bijvoorbeeld eveneens dominant of afwachtend),
  wat wrijving kan veroorzaken en het proces naar het doel belemmerd.
• Door dit te begrijpen, kun je als leidinggevende bewust je leiderschapsstijl kiezen: je
  bepaalt welk effect je wilt zien bij je team en past je gedrag aan om samenwerking te

bevorderen. Dit noemen we stijlflexibiliteit. Dit geeft je tactisch inzicht en keuzes in
hoe je communiceert, instrueert en vertrouwen geeft.
Hoe zorg je dan voor de juiste verhouding tussen jou en je teamleden. Een gezagsverhouding
ontstaat bijvoorbeeld wanneer iemand de kennis en kunde heeft die de rest van het team niet
heeft. Het team vertrouwd en luistert dan naar die ene persoon. Bijvoorbeeld wanneer iemand
op straat gewond is zullen omstanders eerder luisteren naar een arts of verpleegkundige die
over de kennis beschikt om de gewonde te helpen.
En wat als je een opdracht moet leiden omdat jij de formele leider bent, maar jij niet over de
juiste kennis beschikt om de opdracht te sturen. Dan is de leiderschapsstijl die je kiest erg
belangrijk om draagvlak en kennis te winnen binnen het team. Democratisch besluit is dan
vaak de key.
Door je bewust te worden van je leiderschapsstijl en de bijbehorende interactiepatronen kun je
je leiderschapsstijl aanpassen aan het effect dat je wilt bereiken, en leer je wanneer en hoe
je moet sturen, begeleiden of loslaten.

Waarom elke leidinggevende dit zou moeten ervaren

De Leiderschap ontstaat niet in een vergaderzaal, en leer je al helemaal niet uit stoffige boeken.
Het ontstaat in situaties waarin je het moet toepassen, handelen terwijl de druk toeneemt. In
een training waarin falen mag, en leren het effect is. Leiderschap wordt je niet mee geboren.
Het is een vaardigheid die behoord onder de soft skills van de mens. En juist deze
vaardigheden kun je leren, leren en ontwikkelen door oa. opvoeding en ervaring.
Bij Gritcore leren wij en ervaren leidinggevenden:

Hoe ze effectiever kunnen sturen, communiceren en vertrouwen op hun team.
Deze ervaring maakt leiders daadkrachtiger, bewuster en menselijker, eigenschappen die elk
team sterker maken.

Hoe onder stress en beperkte middelen (constrained-led approach) effectief een team
kunnen leiden in complexe omstandigheden.

Hun natuurlijke voorkeursleiderschapsstijl en het effect ervan op het team.

De essentie: gedrag zichtbaar maken

De fysieke opdracht om de rivier binnen beperkte tijd over te stekken met beperkte middelen
is slechts het middel. Het doel is inzicht krijgen, ervaring op doen en leren wat je beter niet
kunt doen, en wat vooral wel werkt. Je ontwikkeld vertrouwen in je eigen capaciteiten en het
effect welke jij als leider hebt op het team.

• Wat doe je als de druk toeneemt?
• Hoe reageer je op tegenslag of onduidelijkheid?
• Hoe zorg je dat het team blijft functioneren, ook als jij het even niet weet? Pas als je je eigen gedrag onder druk leert kennen en het effect op je team ziet, kun je echt gaan leiden.

Wil jij als leidinggevende of team ervaren wat écht leiderschap
betekent onder druk?

Ontdek het met een Gritcore leiderschapstraining. Neem contact op